الطبيعة الخامسة ( كيميا - عربى ) جابر بن حيان ، 120 - 198 ؟ ق يكى از رساله هاى ( كتب الموازين ) جابر بن حيان است كه سزگين درتاريخ التراث العربى ( 4 / 252 و 256 ) برخى از آنها را معرفى كرده است . [ فهرست مجلس 36 / 119 ؛ فهرست دانشگاه 4 / 1024 ؛ فهرست ملك 9 / 255 ؛ التراث العربى 4 / 23 ] 8816 ) نسخه شماره : 2 / 390 - 10 / 3 آغاز : بسمله رب اعن بهدايتك الحمدلله و به نستعين فينبغى ان تعلم انا قد ذكرنا فى كتب فى هذه الموازين انجام : واذ قد اتينا على جميع ما فى هذا الباب فليكن الان آخر هذا الكتاب نسخ ، بى كا ، عناوين و نشانيها شنگرف ، در حاشيه تصحيح شده است ، جلد : تيماج ، زيتونى ، ضربى ، ترنج با سر ، مجدول ، گرهى ، 5 برگ ، 27 سطر ، 21 * 5 / 30 سم 8817 ) نسخه شماره : 17 / 6694 - 64 / 34 آغاز : بسمله رب اعن بهدايتك الحمدلله و به نستعين واو من به واتوكل عليه و اشهد ان لا إله الا الله . . . و قدسمينا كتابنا هذا كتاب الطبيعة الخامسة ونحتاج ان نقول انجام : و ارجو ان يرزقك الله تعالى و تقدس ذلك انه جواد كريم و اذ قد اتممنا على جميع ما فى هذا الباب . شكسته ، نستعليق ، بى كا ، عناوين و نشانيها شنگرف ، در حاشيه تصحيح شده است . جلد : تيماج قهوه اى مجدول با ترنج و سرترنج ، 6 برگ ، 16 سطر ، 14 * 21 سم طبيعيات ( طبيعيات - فارسى ) مسعودى غزنوى ، محمد بن مسعود ، قرن 7 رساله كوتاهى است درفلسفه وطبيعيات مشتمل بر پنج مقاله و هر مقاله درچند باب ، مؤلف درآن از ابن سينا با عنوان ( وفاضلترين متاخران بوعلى سينا قدس سره ) ياد كرده است ، مؤلف درآن به كتاب جهان دانش خود كه درستاره شناسى تأليف نموده حواله مىدهد . او اين كتاب را براى اميراسپهسالار تأليف نموده است . فهرست ابواب آن چنين است : - مقاله اول : دردانستن موجودى كه هستى او از سبب بى نياز است و آن خدايست عزوجل ، شامل سه باب . - مقاله دويم : درشناختن اجسام بسيطى كه قابل تركيب نيستند و آن آسمانها وستارگانند ، شامل سه باب . - مقاله سيم : دردانستن اجسام بسيطى كه قابل تركيب اند كه آن را عناصر و اركان گويند ، يك باب . - مقاله چهارم : درشناختن احوالى بعضى مركبات ، شامل سه باب .